27 Marz

Jedzenie dla seniora? Lekkostrawne i kolorowe

Co powinien jeść człowiek starszy? Czy może sobie pozwolić na czekoladki i odrobinę alkoholu? O tym wszystkim opowiada Monika Biziel, dietetyczka z poradni Dobry Dietetyk.

 

Co jedzą statystyczni seniorzy?

Ich dieta nie zawsze jest dostosowana do indywidualnych potrzeb. Zwykle seniorzy jedzą dwa lub trzy posiłki dziennie. Jest to zbyt mało. Posiłki powinny być rozłożone na cztery, pięć porcji w ciągu dnia. Zwykle dieta osób starszych jest bogata w tłuszcz, przy niewielkim spożyciu owoców i warzyw. Często nie jedzą pełnoziarnistego pieczywa. Nie zawsze wiąże się to z niechęcią do niego, ale raczej z tym, że nie mogą go ugryźć. Pieczywo razowe jest po prostu twardsze od pszennej bułki.

W diecie obserwuje się także zbyt dużą podaż cukrów prostych. I niestety za mało wody.

Dlaczego seniorzy jedzą niezdrowo? M.in. ze względu na przywiązania smakowe. Sentymenty z dzieciństwa potrafią bardzo mocno determinować naszą dietę.

 

Czy warto z upływem lat zmieniać dietę?

Nie zatrzymamy starzenia czy śmierci, ale nadal możemy polepszyć jakość życia i zmniejszyć dolegliwości. Prawidłowe odżywianie na pewno na to wpływa. Łatwiej coś zmienić, jeśli wcześniej też prowadziliśmy zdrowy tryb życia, na przykład uprawialiśmy sport. Takie osoby w starszym wieku częściej zmieniają dietę na zdrowszą. Wprowadzanie nowej na pewno jest też cięższą pracą, jeśli seniorzy jeszcze nie odczuwają żadnych dolegliwości. I mówią na przykład, że przez całe życie nie dbali o siebie, jedli smalec i boczek i nic im nie było. Generalnie wiele zależy więc od motywacji. Osoby chore zmieniają dietę, jeśli chcą mieć lepszą jakość życia. Ale żeby dietę stosować, muszą widzieć efekty. Na przykład spadek wagi czy lepsze samopoczucie.

 

Czy są specjalne diety dla seniorów?

Nie ma specjalnych diet przeznaczonych dla seniorów. Jednak są zalecenia żywieniowe, które mają łagodzić zmiany fizjologiczne często niekorzystnie objawiające się wraz z wiekiem. To według nich powinno układać się jadłospis. Przede wszystkim swoje codzienne żywienie powinno się dostosować do zmian w układzie pokarmowym. W wieku podeszłym zmniejsza się ilość wydzielanej śliny, co może sprawiać trudności w połykaniu pokarmów, następuje upośledzenie wchłaniania witaminy B12, kwasu foliowego w jelicie cienkim. Organizm produkuje też mniej kwasu żołądkowego, flora układu pokarmowego się zmienia, przez co seniorzy bardziej narażeni są na zakażenia bakteryjne. Czasami wypadają zęby, co utrudnia prawidłowe rozdrobnienie pokarmu. Spada także odporność organizmu, seniorzy gorzej adaptują się do zmian środowiskowych. Komórki starzeją się. Prawidłowe żywienie jest ważne, aby spowolnić proces starzenia oraz uczynić jego przebieg mniej dokuczliwym. Tak aby starość nie była związana tylko z cierpieniem.

 

Jakie są szczegółowe wskazania żywieniowe dla seniorów?

Najlepiej gdyby jedli posiłki lekkostrawne z ograniczeniem pokarmów tłustych, wzdymających oraz ostro przyprawionych. Takie pokarmy dłużej zalegają w żołądku oraz przyczyniają się do wytwarzania nadmiernej ilości gazów, które mogą powodować przykre dolegliwości bólowe. Dla każdej osoby starszej szczególnie istotna jest dieta bogata w witaminy A, E i C - witaminy antyoksydacyjne, hamujące mnożenie się rodników, które atakują i uszkadzają komórki ciała. W starszym wieku zwiększa się także zapotrzebowanie na żelazo, wapń, błonnik oraz witaminę D. Szczególnie ważny jest tu błonnik. Z wiekiem zmniejsza się perystaltyka jelit, przez co seniorzy mogą mieć problem z wypróżnianiem. Co ważne, dieta musi być urozmaicona, a posiłki kolorowe i aromatyczne, aby zachęcały do jedzenia. Bo starsze osoby mają czasem problemy z apetytem. Nie można całkiem rezygnować z przypraw, bo dania będą zbyt jałowe w smaku. Posiłki powinny być też rozłożone na cztery, pięć w ciągu dnia ze względu na ograniczone możliwości trawienne. Przy mniejszych porcjach układ pokarmowy będzie lepiej trawił. Do tego należy pić ponad dwa litry płynów, w tym zupę czy herbatę, zwłaszcza przy przyjmowaniu leków. Nie można ich zapijać dwoma łykami wody. Trzeba wypić całą szklankę, aby tabletki mogły dobrze się rozpuścić oraz aby nie zalegały w jelitach.

 

Co konkretnie powinni jeść babcia i dziadek?

Na przykład: na śniadanie dwie kromki pieczywa pełnoziarnistego, margaryna niskotłuszczowa z ograniczoną ilością nasyconych kwasów tłuszczowych, wędlina drobiowa, twarożek z jogurtem, a do tego kilka plasterków pomidora lub ogórka. Najlepiej popić herbatą owocową. Przy problemach z gryzieniem czy połykaniem można zjeść mus z owoców zamiast całych. Na drugie śniadanie może być jogurt naturalny z bananem i kiwi oraz dwie kromki pieczywa chrupkiego cienko posmarowanego margaryną niskotłuszczową z wędliną drobiową i szczypiorkiem.

A co na obiad?

Jeśli zupa, to krem, np. jarzynowy. Dodatkowo filet z kurczaka, duszony albo pieczony w piekarniku, przyprawiony solą ziołową i pieprzem, ziemniaki purée, buraczki tarte. Na deser można zjeść kisiel czy kompot owocowy, a na podwieczorek owoc, kawałek babki biszkoptowej oraz kawę zbożową. Kolacja - dwie kromki pieczywa pełnoziarnistego z sałatką jarzynową, ale z dietetycznym majonezem lub jogurtem. Do tego herbata ziołowa lub owocowa.

 

Czy seniorzy mogą sobie pozwolić na czekoladki?

Tak, ale w ograniczonej ilości. Np. dwie czy cztery kostki są jak najbardziej OK. Nie mogą być tylko spożywane zamiast zaplanowanego posiłku, tylko jako dodatek, np. deser po obiedzie.

Co z alkoholem?

Najbardziej wskazane dla osób starszych jest wino, dwie lub trzy lampki na tydzień, choć to zależy od zdrowia - chore osoby mogą mieć całkowity zakaz picia alkoholu.

 

 

 

Twój komentarz




POKAŻ